{"id":305,"date":"2017-02-19T20:08:48","date_gmt":"2017-02-19T20:08:48","guid":{"rendered":"https:\/\/danderton.co.uk\/projects\/portmm\/?page_id=305"},"modified":"2017-02-24T20:43:44","modified_gmt":"2017-02-24T20:43:44","slug":"slates-of-the-sea","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/portmm.org\/cy\/the-museum\/slates-of-the-sea\/","title":{"rendered":"Llechi i\u2019r M\u00f4r"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<h1>Llechi i\u2019r M\u00f4r<\/h1>\n<p>Yn y ddechrau cludid llechi o\u2019r chwareli i lawr i lefel y m\u00f4r, at y ceiau ar Y Ddwyryd gan certiau, cyn cael eu trosglwyddo wedyn ar y cychod at y llongau mawrion yn Ynys Cyngar.\u00a0 Daeth adeiladu\u2019r Cob a datblygiad tref Porthmadog \u00e2\u2019r drefn hon i ben yn raddol.<\/p>\n<p>Trwy adeiladu tramffyrdd yn y chwareli ac wedyn Rheilffordd gul Ffestiniog, cynyddu wnaeth y llwythi llechi a\u2019r cyflymder y gellid eu trosglwyddo.<\/p>\n<p>Adeiladwyd Rheilffordd Ffestiniog rhwng 1833 a 1836 i gludo\u2019r llechi o chwareli Stiniog i Borthmadog lle llwythid y llechi i\u2019r llongau.\u00a0 Cafodd y rheilffordd ei hadeiladu yn y fath fodd fel y gellid gadael i\u2019r wagenni rowlio i lawr o Flaenau Ffestiniog i\u2019r porthladd trwy ddisgyrchiant.\u00a0 Tynnid y wagenni gweigion i fyny\u2019n \u00f4l gan geffylau &#8211; teithiant hwy i lawr ar y tr\u00ean mewn wagenni pwrpasol &#8211; \u2018dandi\u2019.<\/p>\n<p>Ym mis Hydref 1863, defnyddiwyd injan st\u00eam am y tro cyntaf i dynnu trenau hirach o lawer, a galluogwyd y rheilffordd i roi trenau i deithwyr ar waith ym 1865.\u00a0 Ym 1869 defnyddiwyd injan ddwbl Fairlie am y tro cyntaf, a daeth y rhain yn y man yn un o nodweddion mwyaf adnabyddus y rheilffordd.<\/p>\n<p>Byddai\u2019r trenau i lawr i\u2019r porthladd yn parhau i weithredu yn \u00f4l disgyrchiant, ond cyflymu wnaeth y trenau gweigion ar i fyny, a chynyddodd capasiti\u2019r rheilffordd.<\/p>\n<p>Daeth Rheilffordd Ffestiniog yn gadwyn bwysig rhwng trefi Blaenau Ffestiniog a Phorthmadog, a chyfrannodd hefyd at gynnydd ym mhoblogrwydd a ffyniant y ddwy dref.<\/p>\n<p>Cafodd llechi eu cludo i borthladdoedd ledled y DU ac Ewrop, gan gynnwys Lerpwl a Llundain ac a drosglwyddwyd i longau mwy o faint er mwyn eu cymryd i bob cwr o&#8217;r byd.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/portmm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/2-dwyryd-wharves-.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-306 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/portmm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/2-dwyryd-wharves--150x150.jpg\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/portmm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/3-harbour-station.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-307 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/portmm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/3-harbour-station-150x150.jpg\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/portmm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/4-harbour.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-308 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/portmm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/4-harbour-150x150.jpg\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/portmm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/1-llechwedd-transhipment.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-309 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/portmm.org\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/1-llechwedd-transhipment-150x150.jpg\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Llechi i\u2019r M\u00f4r Yn y ddechrau cludid llechi o\u2019r chwareli i lawr i lefel y m\u00f4r, at y ceiau ar Y Ddwyryd gan certiau, cyn cael eu trosglwyddo wedyn ar y cychod at y llongau mawrion yn Ynys Cyngar.\u00a0 Daeth adeiladu\u2019r Cob a datblygiad tref Porthmadog \u00e2\u2019r drefn hon i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":77,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/portmm.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/305"}],"collection":[{"href":"https:\/\/portmm.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/portmm.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portmm.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portmm.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=305"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/portmm.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":399,"href":"https:\/\/portmm.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/305\/revisions\/399"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portmm.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/77"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/portmm.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}